Wat doe je als vandaag een voordeel wordt aangeboden?
- Zeg nog niet toe en neem geen privévoordeel aan zolang doel, regels of beslisrol onduidelijk zijn.
- Noteer gever, ontvanger, begunstigde, omschrijving, waarde en eerdere voordelen zonder overbodige privégegevens.
- Controleer of een selectie, verlenging, factuurgoedkeuring of vergunning loopt en vraag de regels van beide partijen op.
- Laat iemand zonder eigen belang beoordelen. Bij betrokken eigenaar: schakel een onafhankelijke mede-eigenaar, toezichthouder of externe adviseur in.
- Leg interne beslissing, feitelijke uitvoering, betaling en latere evaluatie apart vast.
Dit is een nieuw conceptwerkmodel van DCA, geen bewezen bestaande methode: herkennen → context onderzoeken → regels bepalen → onafhankelijk beslissen → uitvoering en betaling controleren → evalueren. Het werkmodel is een praktische aanbeveling; de strafrechtelijke toets volgt uit de toepasselijke wettelijke bestanddelen. Zie artikel 328ter Sr en de OM-uitleg voor ambtelijke corruptie.
Welke route past bij jouw vraag?
Veeg in de tabel opzij of gebruik de pijltjestoetsen voor andere kolommen.
| Situatie | Eerste handeling | Vervolgvraag |
|---|---|---|
| Ik wil geven of ontvangen | Nog niet toezeggen; context en regels toetsen | Lopende beslissing, frequentie en begunstigde? |
| Ik wil een beleid maken | Rollen, meldroute, interne grenzen en onafhankelijk besluit vastleggen | Kunnen directie en medewerkers de route gebruiken? |
| Ik werk met een agent | Dienst, vergoeding, begunstigde en betaling toetsen | Waarom is deze derde nodig? |
| Ik vermoed een probleem | Feiten veiligstellen, veiligheid en bevoegdheid bepalen | Welke feiten zijn bevestigd en wie is onafhankelijk? |
Werkinstructie en beslisroute
De uitkomst kan zijn: eerst informatie aanvullen, volgens eigen beleid weigeren, onafhankelijk laten beoordelen of juridisch onderzoek nodig. Dat is geen automatisch oordeel “geen omkoping”. Een bedrag opdelen verandert de context niet.
Conceptwerkmodel: context vóór bedrag. Kies een vervolgstap, geen automatische juridische goedkeuring. Beide voorbeelden zijn fictief.
Veeg in de tabel opzij of gebruik de pijltjestoetsen voor andere kolommen.
| Onderdeel | Wat leg je vast? | Privéwerk | Diner |
|---|---|---|---|
| Richting en soort voordeel | Geven, ontvangen, uitnodigen, sponsoren of weigeren? | Ontvangen: gratis privéklus aangeboden door leverancier. | Geven/ontvangen: zakelijk diner na projectafsluiting voorgesteld. |
| Doel en relatie | Waarom nu en welke zakelijke relatie bestaat? | Leverancier wil contractverlenging; doel van klus onbekend. | Relatie onderhouden; concrete agenda nog niet vastgelegd. |
| Gever, ontvanger, begunstigde | Ook familie, stichting, medewerker of tussenpersoon? | Leverancier biedt voordeel aan inkoper privé. | Twee projectteams; partners of familie niet uitgenodigd volgens voorstel. |
| Waarde en herhaling | Werkelijke/geschatte waarde én cumulatie | Waarde onbekend; ook eerdere kortingen navragen. | Restaurant en eerdere uitnodigingen nog navragen. |
| Lopende beslissing | Selectie, gunning, vergunning, meerwerk of verlenging? | Ja, contractverlenging ligt voor. | Geen selectie bekend; check budget en nieuwe offerte. |
| Regels en sector | Strafrecht, ontvangende partij, contract, sectorbeleid | Interne regels en art. 328ter toetsen; privévoordeel tijdens besluit is ernstig signaal. | Beide organisaties hun regels opvragen; eventuele sectorregels toetsen. |
| Werkelijke prestatie | Is iets echt geleverd en juist gefactureerd? | Voorstel: privéwerk als zakelijke dienst factureren. Niet uitvoeren of opsplitsen. | Diner is echt, maar zakelijk doel en proportionaliteit blijven open. |
| Onafhankelijke beoordelaar | Belanghebbende beslist niet over eigen uitzondering | Inkoper neemt niet deel aan besluit; andere bevoegde beoordeelt. | Budgethouder buiten uitnodiging beoordeelt, indien beleid dat verlangt. |
| Voorlopige uitkomst | Open informatie, beleidsmatig weigeren, onafhankelijk oordeel of juridisch onderzoek | Voordeel beleefd weigeren; facturatie stoppen; feiten veilig vastleggen en onafhankelijk laten onderzoeken. Geen strafrechtelijke eindkwalificatie. | Eerst agenda, deelnemers, waarde, herhaling en regels aanvullen; geen automatische goedkeuring. |
| Opvolging | Vastleggen, betalingscontrole, evaluatie | Contractbesluit herverdelen, facturen controleren, vervolgdatum vastleggen. | Na onafhankelijke beoordeling vastleggen of uitnodiging doorgaat of vervalt. |
Werkinstructie en beslisroute als bewerkbare CSV
Download zonder e-mailadres. Vul echte integriteitsgegevens uitsluitend in je eigen beveiligde omgeving in; deze website ontvangt geen antwoorden.
Register voor geven en ontvangen
Registreer relevante aanbiedingen, toezeggingen, ontvangst, weigering en teruggave afzonderlijk. Een register maakt een ongeoorloofd voordeel niet geoorloofd.
Registreer ook relevante geweigerde aanbiedingen. Een administratieve status bewijst geen rechtmatigheid.
Veeg in de tabel opzij of gebruik de pijltjestoetsen voor andere kolommen.
| Onderdeel | Wat leg je vast? | Privéwerk | Diner |
|---|---|---|---|
| Dossiercode en fase | Aangeboden, toegezegd, ontvangen, geweigerd of teruggegeven | FICT-VO-01; aangeboden en geweigerd, niet ontvangen. | FICT-VO-02; voorgesteld, nog geen besluit. |
| Richting en relatie | Wie geeft of ontvangt, welke concrete zakelijke relatie? | Leverancier aan medewerker van inkopende MKB-organisatie. | Opdrachtnemer nodigt klantteam uit. |
| Begunstigde | Persoon, familie of verbonden organisatie; minimaal nodig vastleggen | Inkoper privé; geen andere begunstigde bevestigd. | Projectteam; exacte deelnemers nog onbekend. |
| Omschrijving en doel | Voorwerp, dienst, diner, sponsorbijdrage of donatie | Gratis schilderwerk aan privéwoning; doel volgens aanbieder: “bedankje”. | Gezamenlijk diner na oplevering; zakelijke agenda nog open. |
| Waarde en frequentie | Schatting, bron en eerdere voordelen | Kosten en eerdere voordelen onbekend; navraag zonder privégegevens uit te vragen. | Kostenraming en eerdere diners nog te bevestigen. |
| Lopende beslissing | Offerte, selectie, meerwerk, vergunning of verlenging | Contractverlenging in bespreking. | Geen lopende selectie bekend; controleren. |
| Toepasselijke regels | Eigen beleid, regels andere partij, contract en sector | Eigen geschenkenregel; art. 328ter en contract door jurist beoordelen. | Beleid van beide organisaties opvragen. |
| Beoordelaar en belang | Wie is onafhankelijk en welke belangen spelen? | Andere directeur/bevoegde buiten inkoop; inkoper is uitgesloten. | Budgethouder die niet aan diner deelneemt. |
| Motivering en besluit | Scheid interne beleidsbeslissing van strafrechtelijke kwalificatie | Intern weigeren en factuur blokkeren; juridische beoordeling open. | Besluit nog open: eerst gegevens aanvullen. |
| Opvolging en controle | Teruggeven, betaling blokkeren, onderzoek, evaluatie | Zakelijke boeking geblokkeerd; controle facturen en verlenging toegewezen. | Na feitencontrole uitnodiging en registratie opnieuw beoordelen. |
Geschenken-, uitnodigingen- en sponsorregister als bewerkbare CSV
Download zonder e-mailadres. Vul echte integriteitsgegevens uitsluitend in je eigen beveiligde omgeving in; deze website ontvangt geen antwoorden.
Controleblad tussenpersonen
Een aanbrengvergoeding of agent kan een echte dienst dekken. Juist daarom zijn prestatie, passende vergoeding, begunstigde, onderagenten en betalingsroute nodig. De OM-aanwijzing buitenlandse corruptie benadrukt dat een agent niet vanzelf vrijwaart.
Leg echte werkzaamheden, vergoeding en betaling vast. Een contractclausule alleen is geen controle.
Veeg in de tabel opzij of gebruik de pijltjestoetsen voor andere kolommen.
| Onderdeel | Wat leg je vast? | Privéwerk | Diner |
|---|---|---|---|
| Noodzaak en doel | Waarom deze agent of aanbrenger nodig? | Geen agent in hoofdvoorbeeld; leverancier noemt later externe factureringspartij: noodzaak onbekend. | Organisator van diner claimt bemiddeling; rol nog onbekend. |
| Partijen en rollen | Contractpartij, uitvoerder, ontvanger en eventuele onderagent | Contractpartij en factureringspartij verschillen; bevoegdheid controleren. | Wie organiseert en betaalt? Nog navragen. |
| Werkelijke dienst | Deliverable, periode, referentie en acceptatie | Privéwerk is geen aangetoonde zakelijke dienst; factuur niet accepteren. | Eventuele bemiddelingsprestatie los van diner vastleggen. |
| Vergoeding en onderbouwing | Tarief, marktconformiteit, berekening en uitzonderingen | Bedrag onbekend; geen betaling of opsplitsing. | Geen commissie afgesproken; als die verschijnt opnieuw toetsen. |
| Belangen en begunstigden | Band met beslisser, publieke functionaris of familie | Privébegunstigde is inkoper tijdens verlenging. | Aanwezige beslissers en persoonlijke banden onbekend. |
| Onderagenten | Wie wordt verder ingeschakeld en waarom? | Onbekend; vraag aan contractpartij zonder onnodige ID-kopieën. | Niet van toepassing totdat tussenpersoon bevestigd is. |
| Betalingsroute | Rekeninghouder, land, valuta, wijziging en goedkeuring | Verzoek privéwerk op bedrijfsfactuur: blokkeren en onderzoeken. | Geen betaling voorzien behalve dinerrekening; betaler nog navragen. |
| Prestatiebewijs | Wat bewijst dat de dienst werkelijk is geleverd? | Geen zakelijk prestatiebewijs; factuur is op zichzelf niet genoeg. | Agenda en deelnemerslijst kunnen doel ondersteunen maar beslissen niet. |
| Signalen en open vragen | Gewijzigde begunstigde, geheimhouding, druk, ontbrekende dienst | Omboeken van privéwerk en lopende beslissing zijn signalen, geen bewezen delict. | Doel, kosten en lopende besluitvorming nog onbekend. |
| Besluit en eigenaar | Onafhankelijke toets, voorwaarden en hercontrole | Betaling stop; onafhankelijk onderzoeker en datum aanwijzen. | Geen akkoord vóór context compleet en bevoegde toets. |
Controleblad voor tussenpersonen en commissies als bewerkbare CSV
Download zonder e-mailadres. Vul echte integriteitsgegevens uitsluitend in je eigen beveiligde omgeving in; deze website ontvangt geen antwoorden.
Incidentkaart bij een vermoeden
Scheid een vermoeden van een bewezen feit. Leg de positie van betrokkenen, rechtmatig bewijsbehoud, proportionele tijdelijke maatregelen en beoordeling van externe stappen vast. Een contactaanvraag bij DCA is geen officiële melding.
Houd feiten, vermoedens en besluiten gescheiden. Deze kaart verstuurt niets en beschuldigt niemand automatisch.
Veeg in de tabel opzij of gebruik de pijltjestoetsen voor andere kolommen.
| Onderdeel | Wat leg je vast? | Privéwerk | Diner |
|---|---|---|---|
| Dossiercode en ontvangst | Wanneer/door wie ontvangen, toegang beperken | FICT-VO-01; signaal van inkoper ontvangen; tijdstip intern registreren. | FICT-VO-02; vraag over diner, nog geen beschuldiging. |
| Directe veiligheid | Dreiging of afpersing apart beoordelen | Geen bedreiging gemeld; bij dreiging veiligheidsroute inschakelen. | Geen veiligheidsmelding. |
| Vaststaande feiten | Alleen controleerbare gebeurtenissen en bron | Aanbod van gratis privéklus tijdens verlenging; voorstel zakelijke factuur. | Uitnodiging voor gezamenlijk diner voorgesteld. |
| Vermoedens | Wat wordt verondersteld en door wie? | Mogelijke ongeoorloofde beïnvloeding; nog geen vastgesteld strafbaar feit. | Mogelijke schijn van belang; nog geen vastgesteld voordeel. |
| Onbekend | Waarde, herhaling, beslissers, regels, bestemming | Omvang klus, eerdere voordelen en contractbevoegdheid onbekend. | Agenda, kosten, deelnemers en latere offertes onbekend. |
| Bronnen en bewijsbehoud | Zakelijke documenten rechtmatig veiligstellen | Zakelijk aanbod en conceptfactuur bewaren, geen privéapparaten doorzoeken. | Uitnodiging bewaren; geen persoonsgerichte zoekactie. |
| Onafhankelijke behandeling | Wie onderzoekt, wie heeft belang? | Inkoper en aanbieder besluiten niet zelf; andere bevoegde of extern adviseur. | Budgethouder buiten diner beoordeelt. |
| Tijdelijke maatregel | Proportioneel en heroverweegbaar | Factuurbetaling en contractbesluit pauzeren na bevoegde beoordeling. | Geen maatregel behalve besluit uitstellen tot feiten bekend zijn. |
| Juridische en externe stappen | Advies, mogelijke meldroute, contract en wettelijke plicht apart | Jurist bepaalt of OM-contact/zelfmelding passend is; geen automatische melding. | Geen externe stap op dit moment; feiten eerst verzamelen. |
| Besluit, acties, controlemoment | Eigenaar, datum, uitvoering en herbeoordeling | Weigering verzonden, factuurcontrole toegewezen, besluit blijft open. | Na contextcontrole schriftelijk gemotiveerd besluit nemen. |
Incidentkaart bij een vermoeden van omkoping als bewerkbare CSV
Download zonder e-mailadres. Vul echte integriteitsgegevens uitsluitend in je eigen beveiligde omgeving in; deze website ontvangt geen antwoorden.
Twee volledig fictieve MKB-situaties
Voorbeeld 1. Leverancier Ficta biedt tijdens een contractverlenging gratis schilderwerk aan de inkoper privé aan. Daarna stelt hij voor dit als zakelijke dienst te factureren. De inkoper weigert beleefd, legt het aanbod en de voorgestelde factuur vast, neemt niet deel aan de verlengingsbeslissing en laat betaling en eerdere transacties onafhankelijk beoordelen. Dit is een ernstig signaal, geen door ons vastgestelde strafzaak.
Voorbeeld 2. Twee projectteams overwegen een diner na oplevering, zonder bekende lopende selectie. De agenda, deelnemers, kosten, eerdere uitnodigingen en regels van beide werkgevers zijn nog onbekend. Er is dus nog geen akkoord of verdenking. Een onafhankelijke budgethouder vraagt de feiten op en beslist later gemotiveerd.
Voor personeelsgegevens in een onderzoek geldt gegevensminimalisatie; zie privacy en AVG. Voor leverancierscontrole en aanbestedingsbewijs: leveranciersbeoordeling en aanbestedingen.
Alle praktische verdiepingen
- Wanneer mag je een relatiegeschenk geven of aannemen?
Een leverancier stuurt een kerstpakket. Een week later moet jij zijn offerte beoordelen. Juist die combinatie van timing en rol bepaalt welke vragen je moet stellen.
- Mag je een klant uitnodigen voor een diner, sportwedstrijd of reis?
Gastvrijheid kan zakelijk zijn, maar een uitnodiging wordt gevoeliger rond een beslissing.
- Wat doe je als een leverancier privé korting of gratis werk aanbiedt?
Een persoonlijk voordeel kan buiten het zicht van de gewone inkoopcontrole vallen.
- Wanneer vraagt sponsoring van een relatie om extra controle?
Een sponsorfactuur kan een legitieme bijdrage zijn, maar vertelt niet het hele verhaal.
- Wanneer is een commissie of aanbrengvergoeding verantwoord?
Een contract en factuur zijn een begin van bewijs, geen volledige beoordeling.
- Wat controleer je bij een buitenlandse agent of consultant?
Een lokaal netwerk kan waardevol zijn, maar de onderneming moet de rol en betalingen kunnen uitleggen.
- Wie beslist als de directeur zelf een voordeel krijgt?
De hoogste functie maakt een eigen besluit niet onafhankelijk.
- Wat doe je bij een verzoek om een onofficiële versnellingsbetaling?
Een klein bedrag om een normale stap te versnellen is niet vanzelf onschuldig.
- Wat doe je bij een vermoeden van omkoping en wanneer denk je aan zelfmelding?
Een signaal verdient opvolging, maar is nog geen bewezen delict.
- Wat voegt ISO 37001 toe aan een anti-omkoopbeleid?
Een norm helpt processen organiseren, maar neemt de feitelijke beoordeling van een voordeel niet over.
Bronnen en broncontrole
Openbare primaire bronnen gecontroleerd op . De privéwerk- en dinervoorbeelden en hulpmiddelen zijn fictieve, praktische DCA-uitwerkingen.
- Wetboek van Strafrecht, artikel 328ter (niet-ambtelijke omkoping) — Leden 1–5: actieve en passieve niet-ambtelijke omkoping; handelen in strijd met plicht, waaronder verzwijgen in strijd met goede trouw. Geen enkele factor beslist alle gevallen.
- Wetboek van Strafrecht, artikelen 177, 178a, 363, 364a en 51 — Actieve/passieve ambtelijke omkoping, gelijkstelling buitenlandse functionarissen en aansprakelijkheid van rechtspersonen; toepasselijke rol en feiten per zaak toetsen.
- OM, Aanwijzing ambtelijke corruptie in Nederland 2022A007 — OM-beleid vanaf 1 juli 2022; relatie, functie, gevolgen en overige omstandigheden in niet-limitatieve vervolgingsafweging.
- OM, Aanwijzing buitenlandse corruptie 2024A003 — Vanaf 1 juni 2024; geen wettelijke de-minimisgrens; inschakelen agent vrijwaart niet; kleine onofficiële betalingen kunnen onder strafrecht vallen.
- Rb. Noord-Nederland 7 augustus 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:3234 — Eerste aanleg; langdurig privévoordeel, sponsorconstructie en bewezen passieve omkoping; uitspraak bevat ook andere bewezen delicten.
- ISO, ISO 37001:2025, tweede editie — Vrijwillige managementsysteemnorm, gepubliceerd februari 2025; risicobeoordeling, due diligence, controles, melden en verbeteren. Geen wettelijke vrijstelling.