Waarom is eigen toestemming onvoldoende?
Een interne goedkeuring door de begunstigde geeft geen onafhankelijke feitencontrole. Ook toestemming door een andere leidinggevende beslist op zichzelf niet over alle wettelijke bestanddelen. Artikel 328ter Sr ziet onder meer op plichtschending en relevante omstandigheden; bij publieke functionarissen gelden andere bepalingen. Een belangenconflict is niet automatisch bewezen omkoping, maar vraagt wel beheer.
Hoe werkt dit zonder aparte complianceafdeling?
- Laat een mede-eigenaar of niet-betrokken bestuurder de zakelijke beslissing nemen waar dat kan.
- Documenteer wanneer een toezichthouder, accountant of externe jurist wordt geraadpleegd; ieder heeft een andere rol.
- Kan ook die persoon niet onafhankelijk toetsen, stel voordeel en contractbesluit uit.
- Laat uitvoering, factuur en eventuele eerdere vergelijkbare voordelen apart controleren.
Welke les is zaakgebonden?
De Jumbo-uitspraak over de ontvanger gaat over een leidinggevende, privévoordelen en sponsoring in een langdurig patroon. De rechtbank stelde strafbare feiten vast binnen de concrete bewijsbasis. Dat zegt niets over de schuld van iedere directeur die een cadeau ontvangt, maar maakt het ontbreken van onafhankelijke besluitvorming zichtbaar risicovol.
Wat noteer je?
Gebruik het geschenkenregister: waarde, begunstigde, lopende beslissing, belangen, onafhankelijke beoordelaar, motivering en uitvoering. Noteer ook ontbrekende gegevens en wie die verzamelt.
Verder lezen
Bronnen en broncontrole
Openbare primaire bronnen gecontroleerd op . De privéwerk- en dinervoorbeelden en hulpmiddelen zijn fictieve, praktische DCA-uitwerkingen.
- Wetboek van Strafrecht, artikel 328ter (niet-ambtelijke omkoping) — Leden 1–5: actieve en passieve niet-ambtelijke omkoping; handelen in strijd met plicht, waaronder verzwijgen in strijd met goede trouw. Geen enkele factor beslist alle gevallen.
- Wetboek van Strafrecht, artikelen 177, 178a, 363, 364a en 51 — Actieve/passieve ambtelijke omkoping, gelijkstelling buitenlandse functionarissen en aansprakelijkheid van rechtspersonen; toepasselijke rol en feiten per zaak toetsen.
- Rb. Noord-Nederland 7 augustus 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:3234 — Eerste aanleg; langdurig privévoordeel, sponsorconstructie en bewezen passieve omkoping; uitspraak bevat ook andere bewezen delicten.
- ISO, ISO 37001:2025, tweede editie — Vrijwillige managementsysteemnorm, gepubliceerd februari 2025; risicobeoordeling, due diligence, controles, melden en verbeteren. Geen wettelijke vrijstelling.