Welke vraag stelt de civiele rechter?
Artikel 7:658 BW verplicht de werkgever tot maatregelen en aanwijzingen die redelijkerwijs nodig zijn om schade bij werk te voorkomen. De werknemer stelt en bewijst dat schade in de uitoefening van het werk ontstond; de werkgever moet vervolgens aantonen dat hij de zorgplicht nakwam of dat de schade in belangrijke mate door opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer kwam. Bij werkenden zonder arbeidsovereenkomst kan lid 4 toepasselijk zijn als zij voor hun veiligheid mede afhankelijk zijn van de opdrachtgever. Rb. Zeeland-West-Brabant, r.o. 5.3–5.7.
Waarom werden twee civiele zaken anders beoordeeld?
Bij het snijden van rubberrollen achtte Rb. Noord-Holland, r.o. 4.11–4.21 de taakgerichte instructies, fysieke beveiliging en het toezicht onvoldoende. De werkgever werd aansprakelijk verklaard. Eerdere ongevalsvrije jaren bewezen niet dat de werkwijze veilig was.
Bij een val in een kantoor oordeelde Rb. Den Haag, r.o. 4.1–4.6 dat niet was vastgesteld dat een kapotte stoel of onveilige omgeving het incident veroorzaakte; het verzoek om aansprakelijkheid werd afgewezen. Dat is geen algemene vrijstelling voor kantoorwerk of ondeugdelijke spullen.
Boete, strafzaak en schadeclaim
| Route | Voorbeeld | Grenzen |
|---|---|---|
| Bestuurlijke boete | ABRvS 2026:347 over werkzone en melding. | Beoordeelt arbo-overtreding en boete; niet automatisch schadeomvang. |
| Strafrechtelijk vonnis | Rb. Overijssel 2026:2374 sprak vrij van specifiek ten laste gelegd onvoldoende toezicht. | Vrijspraak bewijst geen volledige arbo-naleving of afwezigheid van civiele plicht. |
| OM-strafbeschikking | OM 2 juli 2025 meldde een afdoening na dodelijk ongeval. | Geen rechterlijk vonnis; afdoening berust op specifieke feiten en reactie van bedrijf. |
Wat doe je als werkgever wél?
Zorg voor hulp en eventuele directe melding; bewaar feiten zonder vooruit te lopen op schuld. Onderzoek daarna de taak, risico’s, maatregelen, instructie, toezicht en eerdere signalen. Neem waar nodig deskundig juridisch advies over een claim; de veiligheidsverbetering mag daarop niet wachten. Een certificaat of VCA-diploma kan bewijs zijn, maar niet dat de concrete zorgplicht automatisch is vervuld.
Verder lezen
Bronnen en broncontrole
Openbare primaire bronnen gecontroleerd op . De voorbeelden en hulpmiddelen zijn fictieve, praktische DCA-uitwerkingen.
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 658 — Werkgeverszorgplicht en aansprakelijkheid; lid 4 kan ook werkenden zonder arbeidsovereenkomst beschermen.
- Rb. Noord-Holland 8 augustus 2024, ECLI:NL:RBNHO:2024:8398 — Civiel deelgeschil; r.o. 4.4–4.5, 4.11–4.21. Algemene instructie, oude routine en ontbrekend taakgericht toezicht bij machinewerk.
- Rb. Zeeland-West-Brabant 22 mei 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:3276 — Civiel deelgeschil; r.o. 5.3–5.12. Art. 7:658 lid 4 BW, ingeleende kracht, algemene RI&E/VCA/toolbox onvoldoende voor concrete taak.
- Rb. Den Haag 11 juli 2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:10850 — Civiel deelgeschil; r.o. 4.1–4.6. Kantoorongeval zonder vastgestelde onveilige werkplek; geen absolute waarborg.
- Rb. Overijssel 30 april 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:2374 — Strafzaak; par. 3.4 en beslissing. Vrijspraak uitsluitend van ten laste gelegd onvoldoende toezicht bij ervaren medewerker.
- ABRvS 21 januari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:347 — Hoger beroep bestuurlijke boete; r.o. 1–4. Stagiair onder feitelijk gezag, loaderwerkzone, art. 7.17c Arbobesluit en ongevalsmelding.
- Openbaar Ministerie 2 juli 2025: strafbeschikking op- en overslagbedrijf — OM-nieuwsbericht over strafbeschikking na dodelijk ongeval; geen rechterlijk vonnis.