Wie doet wat vóór de start?
| Persoon | Belangrijke stap | Niet automatisch juist |
|---|---|---|
| Uitzendkracht | De inlener deelt de relevante RI&E vooraf met het uitzendbureau en organiseert de feitelijke werkplekinstructie en begeleiding. | Het uitzendbureau doet alle werkplekveiligheid alleen. |
| Stagiair | Beoordeel het feitelijk gezag, leeftijd, ervaring en de taak. Stem met de school af, maar organiseer de eigen werkzone. | Een stageovereenkomst met school sluit Arbowetbescherming uit. |
| Zelfstandige | Beoordeel welke specifieke voorschriften voor het werk gelden en wie de omstandigheden en risico’s beheerst. | Een zzp-label heft alle plichten of mogelijke civiele aansprakelijkheid op. |
Arboportaal over uitzendkrachten noemt verantwoordelijkheden van zowel inlener als uitzendbureau; Arboportaal over zelfstandigen onderscheidt systeemverplichtingen van voorschriften bij gevaarlijk werk.
Stagiair bij een mobiele machine: wat oordeelde de Afdeling?
In ECLI:NL:RVS:2026:347, r.o. 1–4 ging het om een snuffelstagiair die bij het laden van bomen met een loader letsel opliep. De werkgever stelde onder meer dat het gezag bij de school lag en dat instructie en toezicht voldoende waren. De Afdeling bevestigde de bestuurlijke boete: de stagiair werkte onder het feitelijk gezag van de vennootschap; zonder specifieke risicoanalyse en veilige werkwijze voor de loaderwerkzone volstonden algemene instructie en toezicht niet. Ook de ongevalsmelding speelde in deze zaak. Dit oordeel zegt niets algemeens over iedere stage of machine.
Ook civiele aansprakelijkheid kan spelen
Bij een ingeleende kracht die voor een metaalbedrijf werkte, paste de rechtbank art. 7:658 lid 4 BW toe. De feitelijke werkzaamheden hoorden bij het bedrijf en de kracht was voor veiligheid mede van dit bedrijf afhankelijk. In deze civiele zaak schoten taakgerichte instructies en toezicht bij hefmagneten tekort, ECLI:NL:RBZWB:2025:3276, r.o. 5.3–5.12. Of lid 4 bij een andere zelfstandige of inlener geldt, vergt beoordeling van de feitelijke verhouding en werkorganisatie.
Praktische startcontrole
Een onbekende werkzone of onduidelijke bevoegdheid kan ook een ervaren kracht treffen. Bespreek taak en grenzen, controleer begrip, wijs een begeleider en aanspreekpunt aan en kijk tijdens de eerste uitvoering mee. Maak afspraken over wie een incident meldt en opvolgt. Het startcheck helpt dit vast te leggen; het is geen generieke vrijgave voor risicovolle taken.
Verder lezen
Bronnen en broncontrole
Openbare primaire bronnen gecontroleerd op . De voorbeelden en hulpmiddelen zijn fictieve, praktische DCA-uitwerkingen.
- Arbeidsomstandighedenwet — Art. 3, 5, 8, 9, 13 en 15; actuele versie en toepasselijke situatie controleren.
- Arboportaal: uitzendkrachten en arbeidsomstandigheden — Inlener en uitzendbureau hebben elk verantwoordelijkheden; relevante RI&E vooraf delen.
- Arboportaal: voorschriften voor zelfstandigen — Geen algemene RI&E-systeemplicht voor de zelfstandige; specifieke voorschriften kunnen wel gelden.
- ABRvS 21 januari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:347 — Hoger beroep bestuurlijke boete; r.o. 1–4. Stagiair onder feitelijk gezag, loaderwerkzone, art. 7.17c Arbobesluit en ongevalsmelding.
- Rb. Zeeland-West-Brabant 22 mei 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:3276 — Civiel deelgeschil; r.o. 5.3–5.12. Art. 7:658 lid 4 BW, ingeleende kracht, algemene RI&E/VCA/toolbox onvoldoende voor concrete taak.
- Nederlandse Arbeidsinspectie: veelgestelde vragen melden — Ook later bekend geworden gevolgen direct melden; onder gezag werkende personen; bij twijfel melden.