Ja, onjuiste informatie bij een aanbesteding kan ook na gunning gevolgen hebben. Het Hof van Justitie oordeelde op 15 oktober 2026 in zaak C-402/25 dat EU-recht onder voorwaarden ruimte laat voor latere plaatsing op een nationale lijst van leveranciers die valse verklaringen hebben afgelegd. In deze zaak stond de ernstige onjuiste informatie vast bij een onherroepelijk vonnis. Het arrest voert geen Nederlandse zwarte lijst in en maakt niet ieder foutje tot een uitsluitingsgrond.
Wat speelde er in zaak C-402/25?
Een Litouwse aanbesteding voor een sport- en gezondheidscomplex vroeg onder meer bewijs van bouwomzet en eerder uitgevoerde bouwwerkzaamheden. Na gunning en contractsluiting stelde een nationale rechter vast dat de winnaar door grove nalatigheid onjuiste informatie had verstrekt. Het gunningsbesluit werd vernietigd, maar de overeenkomst bleef in stand. Die uitspraak werd in hoger beroep bevestigd.
Vervolgens ontstond een geschil over plaatsing op een Litouwse leverancierslijst. De aanbestedende dienst had de ondernemer tijdens de aanbesteding niet zelf uitgesloten. Kon de bevoegde autoriteit hem desondanks later verplichten de naam bekend te maken? Dat was de vraag aan het Hof. Zie de officiële uitspraak C-402/25, ECLI:EU:C:2026:870, punten 15–28.
Wat oordeelde het Europese Hof?
Het ontbreken van een eerder uitsluitingsbesluit maakt zo’n latere bekendmaking niet onmogelijk. De betrokken EU-richtlijnen verzetten zich niet tegen een nationale regeling of praktijk die daarvoor ruimte biedt wanneer de valse verklaringen bij onherroepelijk vonnis zijn vastgesteld. Het Hof verbindt daar drie voorwaarden aan (punten 59–64 en het dictum):
- Een evenredige duur. De bekendmaking moet passen bij de ernst van het gedrag en binnen de toepasselijke maximumduur blijven. Punt 60 noemt voor deze situatie maximaal drie jaar vanaf het verstrekken van de onjuiste informatie; dat is geen standaardduur voor ieder geval.
- Ruimte voor herstel van betrouwbaarheid. De ondernemer moet in beginsel kunnen aantonen dat voldoende herstelmaatregelen zijn genomen om aan een latere aanbesteding mee te doen. Het arrest onderscheidt daarvan de situatie waarin iemand bij onherroepelijk vonnis in het algemeen van aanbestedingen is uitgesloten.
- Effectieve rechtsbescherming. Ten minste het bevel tot bekendmaking of het daarop gebaseerde bekendmakingsbesluit moet voor de rechter kunnen worden aangevochten.
Wat betekent dit voor een Nederlandse mkb-inschrijver?
Het arrest legt EU-aanbestedingsrecht uit en is daarom relevant voor ondernemers die inschrijven op overheidsopdrachten binnen die regels. De Litouwse lijst en nationale procedure kun je niet één op één op Nederland toepassen. De gevolgen in een Nederlandse aanbesteding vragen een toets van de toepasselijke Nederlandse regels, aanbestedingsstukken en concrete feiten.
Ook maakt het Hof onderscheid tussen ernstige onjuiste informatie en kleine onregelmatigheden. De beoordeling moet concreet en individueel zijn; kleine onregelmatigheden horen slechts bij uitzondering tot uitsluiting te leiden (punt 49). Het arrest zegt evenmin dat een gesloten contract altijd moet worden beëindigd.
Hoe controleer je verklaringen en bewijs vóór indiening?
| Controle | Wat leg je vast? |
|---|---|
| De precieze eis | Welke rechtspersoon, activiteit, periode en ondergrens worden gevraagd? Wanneer moet je voldoen? |
| De verklaring | Welke concrete omzet, referentie, ervaring of certificering verklaar je? Vermijd een ruimere claim dan je kunt onderbouwen. |
| Het bewijs | Document, geldige versie, datum, reikwijdte en herkomst. Een oud offerteantwoord is op zichzelf geen actuele onderbouwing. |
| De inhoudelijke controle | Wie heeft gecontroleerd dat verklaring en bewijs op de eis aansluiten? Noteer naam of rol, datum en open vragen. |
| De ingediende versie | Bewaar wat daadwerkelijk is ingediend, met bijlagen en de beantwoording van relevante verduidelijkingsvragen. |
Deze controle is ons praktische advies. Zij vervangt de juridische beoordeling van een aanbesteding niet. Voor de verschillende bewijsroutes en toetsmomenten kun je verder lezen in certificaten en keurmerken bij aanbestedingen.
Wat doe je als je na indiening een fout ontdekt?
Breng eerst precies in kaart wat onjuist is, welke versie is ingediend en wat de juiste onderbouwing is. Laat vervolgens beoordelen welke meldings-, correctie- of processtap in deze aanbesteding mogelijk en nodig is. Je kunt niet aannemen dat je een inschrijving altijd achteraf mag aanpassen.
Onderzoek ook de oorzaak en leg vast welke maatregel herhaling voorkomt. Alleen zeggen dat een fout is hersteld, is iets anders dan voldoende maatregelen aantonen om betrouwbaarheid te herstellen. Of maatregelen juridisch toereikend zijn, moet in de concrete procedure worden beoordeeld.
Bron, datum en juridische status
Bron: Hof van Justitie van de Europese Unie, Zevende kamer, 15 oktober 2026, C-402/25, ECLI:EU:C:2026:870 (CELEX:62025CJ0402). Het gaat om een prejudicieel arrest over Richtlijn 2014/24 en de rechtsbeschermingsrichtlijn 89/665. De volledige Nederlandse tekst is gecontroleerd op 16 oktober 2026. Een latere nationale uitkomst is niet vastgesteld. De werkcheck en aanbevelingen zijn eigen praktische duiding van De Compliance Afdeling.